Λέπρα: Ένα "ιστορικό μάθημα" Προαγωγής Υγείας

ΛΕΠΡΑ: ΕΝΑ «ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ»ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Λέπρας γιορτάζεται κάθε χρόνο την τελευταία Κυριακή του Ιανουαρίου με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ένωσης κατά της Λέπρας (ILEP) και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, με στόχο την ευαισθητοποίηση της διεθνούς κοινότητας για την ασθένεια της λέπρας, που πλήττει 3 εκατομμύρια ανθρώπους σ' όλο τον κόσμο. Περίπου 190.000 περιπτώσεις καταγράφηκαν σύμφωνα με επίσημα προγνωστικά στατιστικά στοιχεία από 115 χώρες μέχρι και το τέλος του 2012 και περίπου 233.000 νέες περιπτώσεις αναφέρθηκαν σε αυτή τη χρονιά ανά την υφήλιο. Η εξαφανισμένη από την Ελλάδα ασθένεια  φαίνεται να συνεχίζει να απειλεί την χώρα μας.… εξ ανατολών  μέσω  λαθρομεταναστών κυρίως από Ανατολική Μεσόγειο, Τουρκία και  Αίγυπτο,  και ήδη η χώρα  μας“ μετράει” 400 κρούσματα (μεμονωμένα κρούσματα εντοπίστηκαν και δημοσιοποιήθηκαν στα ΜΜΕ  την τελευταία 20ετία) σύμφωνα με τα στοιχεία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Χανσενικών, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν αποθεραπευτεί.

ΑΙΤΙΟΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ-ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Η λέπρα προκαλείται από το μυκοβακτηρίδιο  leprae), το οποίο έχει πολλές ομοιότητες  με εκείνο της φυματίωσης. Η λέπρα ως ασθένεια είναι τόσο παλιά, όσο σχεδόν και ο πολιτισμός μας. Iστορικά έχουν αναφερθεί μεγάλες επιδημίες και αποδεκατισμός χιλιάδων ανθρώπων λόγω της λέπρας, από την εποχή ακόμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο επιπολασμός της λέπρας  τον 19ο αιώνα ήταν εντυπωσιακός επισημαίνοντας για πρώτη φορά το ρόλο  των κακών οικιστικών συνθηκών και το στενό συγχρωτισμό των κατοίκων στους μακριούς χειμερινούς μήνες στη Νορβηγία. Εκατόν σαράντα χρόνια μετά την ανακάλυψη του μυκοβακτηριδίου οι ειδικοί γνωρίζουν ότι η λοίμωξη εξελίσσεται με βραδύ ρυθμό, ότι μεταδίδεται με τις ρινικές εκκρίσεις και ότι ο χρόνος επώασης της νόσου μπορεί να διαρκέσει 10 ή και 20 χρόνια.

Η ΕΝΑΡΞΗ….
Η λέπρα ή αλλιώς ασθένεια του Χάνσεν (προς τιμή του  G.A. Hansen που ανακάλυψε το μυκοβακτηρίδιο) είναι μια νόσος που προσβάλλει το δέρμα και τα νεύρα που βρίσκονται σ’ αυτό, το πρόσωπο και τα άκρα. Το όνομά της η ασθένεια το πήρε από την ελληνική λέξη λεπρός, που έχει σχέση με τις αλλαγές που προκαλεί η λέπρα στο δέρμα των ασθενών (ξεφλουδίσματα σαν τα λέπια). Στα αρχικά στάδια σχηματίζονται στο δέρμα μεγάλες κηλίδες κοκκινωπού (στους έχοντες άσπρο δέρμα) ή λευκού (σκούρο δέρμα) χρώματος. Οι ασθενείς δεν νιώθουν τίποτε στα σημεία αυτά του δέρματος. Τα νεύρα απονεκρώνονται, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να χάνουν την αίσθηση του κρύου, της ζέστης και του πόνου στο δέρμα και αυτό τους καθιστά επιρρεπείς σε τραυματισμούς και μολύνσεις.

…..ΚΑΙ Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ
Αν η λέπρα δεν αντιμετωπιστεί σε αυτό το στάδιο και προχωρήσει οι κηλίδες μπορεί να διογκωθούν και στη χειρότερη των περιπτώσεων σχηματίζονται σε όλο το δέρμα μικροί κόμποι και διογκώσεις και εφόσον δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα με φάρμακα  προκαλούν σταδιακή σήψη των ιστών. Οι διογκώσεις και τα στίγματα στο κεφάλι το κάνουν να μοιάζει με κεφάλι λιονταριού (στα λατινικά facies leonina)! Ο θάνατος δεν προκαλείται από την ίδια την ασθένεια αλλά από μολύνσεις ή και επιπλοκές που μπορεί να πάθει ένας ασθενής.

ΠΟΛΥΜΗΝΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ…..ΠΟΛΥΕΤΗΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ
Η θεραπεία των λεπρών περιλαμβάνει διάφορα αντιβιοτικά που πρέπει να λαμβάνονται για μερικά χρόνια. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία μπορούν να συνεχίσουν κανονικά τον τρόπο ζωής τους, χωρίς περιορισμό. Απαιτείται όμως εξέταση των ιδίων καθώς και των οικείων τους κάθε πέντε χρόνια. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση θεωρούνται οι μοναδικοί τρόποι για την εξάλειψη της νόσου και την προάσπιση της δημόσιας υγείας σύμφωνα με το WHO.

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΛΕΠΡΑΣ (WHO 2014)
•    εξασφάλιση ισότιμης πρόσβασης ασθενών σε ευέλικτα και φιλικά συστήματα χορήγησης φαρμάκων.
•    εξασφάλιση βιωσιμότητας εξειδικευμένων φαρμακευτικών υπηρεσιών για τη λέπρα και συνύπαρξης τους στο ενιαίο σύστημα υγείας.
•    ενθάρρυνση της αυτο-αναφοράς και πρόσβαση στην έγκαιρη θεραπεία με την ευαισθητοποίηση της κοινότητας και τον αποστιγματισμό για τη νόσο.
•    Αξιολόγηση της απόδοσης των ιατρο-φαρμακευτικών υπηρεσιών και της προσφερόμενης ποιότητας στη φροντίδα των ασθενών με λέπρα, μέσω εφαρμογής τήρησης επιδημιολογικών δεδομένων σε εθνικό επίπεδο.

ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ…
Για τις κοινωνικές ασθένειες όπως η λέπρα, η φυματίωση, ο αλκοολισμός, κλπ, ισχύει ο κανόνας: Οι εξάρσεις και οι υφέσεις τους μέσα στην Ιστορία, οφείλονται στην μεταβλητότητα των κοινωνικών συνθηκών ,που αποτελούν και τον θρίαμβο της κοινωνικής ιατρικής και της δημόσιας πολιτικής υγείας. Έξοχο παράδειγμα η φυματίωση που όλοι πιστέψαμε πριν 30 χρόνια ότι βρίσκεται κοντά στην ολοκληρωτική της εξαφάνιση. Για να επιστρέψει στις ημέρες μας πιο επιθετική και αδυσώπητη από ποτέ, με μεγάλες αντιστάσεις στα σύγχρονα αντιφυματικά. Σε αυτή τη λογική στηρίχτηκε και το σκεπτικό της διδασκαλίας και ευαισθητοποίησης για τη λέπρα στους μαθητές του Α΄ έτους ΕΠΑ.Σ. Βοηθών Νοσηλευτών του Γ.Ν. Έδεσσας  από την εκπαιδεύτρια κα. Τσουγένη Αικατερίνη, ΤΕ/Msc Επισκέπτρια Υγείας στα πλαίσια του μαθήματος  «Αρχές  Προληπτικής Ιατρικής- Αγωγή Υγείας», καταδεικνύοντας τον σημαντικό  ρόλο που διαδραματίζουν   οι επαγγελματίες υγείας, πτυχιούχοι και εκκολαπτόμενοι, στη προαγωγή της υγείας της κοινωνίας γιατί «η λέπρα κοντεύει να εξαφανισθεί, όμως η μάχη δεν έχει ακόμη πλήρως κερδηθεί»….

© 2020 ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΕΔΕΣΣΑΣ | Υλοποίηση Τμ. Πληροφορικής Νοσοκομείου Έδεσσας | Δήλωση Προσβασιμότητας Template designed by olwebdesign.